PATRONKA SZKOŁY
Maria Skłodowska-Curie (1867-1934), żona Piotra Curie,
fizyk i chemik; współtwórczyni nauki o promieniotwórczości, autorka
pionierskich prac z fizyki i chemii jądrowej. Po ukończeniu pensji w Warszawie
naukę kontynuowała początkowo na nielegalnym Uniwersytecie Latającym, a
następnie korzystała z pracowni Muzeum Przemysłu i Rolnictwa. W 1891 wyjechała
do Francji. Studiowała na Sorbonie, gdzie od 1904 kierowała laboratorium i od
1906 (po śmierci męża) katedrą promieniotwórczości. Zorganizowała Instytut
Radowy w Paryżu. Przyczyniła się do powstania w 1912 Pracowni Radiologicznej
Warszawskiego Towarzystwa Naukowego, a później w 1932 – Instytutu Radowego w
Warszawie. Maria Skłodowska-Curie kontynuowała badania A. H. Becquerela nad promieniowaniem emitowanym przez sole
uranu. W wyniku tych prac wysunęła pogląd o atomowym charakterze
promieniotwórczości (O promieniowaniu wysyłanym przez związki uranu i toru
1896). Podczas systematycznych badań promieniotwórczych minerałów
zawierających uran i tor stwierdziła, że niektóre z nich wykazują większą
aktywność promieniotwórczą, niżby to wynikało z zawartości w nich uranu i
toru; wyraziła przypuszczenie, że minerały te zawierają silniejsze od
dotychczas znanych pierwiastki promieniotwórcze. Dalsze badania doprowadziły do odkrycia w 1898, wspólnie z
Piotrem Curie, polonu i radu, za które to prace małżonkowie Curie (wraz z Becquerelem) otrzymali w 1903 roku Nagrodę Nobla w
dziedzinie fizyki. Następnie Maria Skłodowska-Curie wyodrębniła rad; a w roku
1911 Maria otrzymała po raz drugi Nagrodę Nobla, tym razem w dziedzinie
chemii, za pracę nad chemicznymi i fizycznymi właściwościami polonu i radu
oraz za prace dotyczące metod wyodrębniania, oczyszczania i pomiaru aktywności
pierwiastków promieniotwórczych. Prochy Marii i jej męża spoczęły w paryskim Panteonie. (Nowa Encyklopedia Powszechna PWN t. 5, Warszawa 1996, s. 872) |
